Roeselare

 

Gezelle kreeg het boek snel in handen. Een collega kocht in Engeland boeken voor de school, het kleinseminarie, en bezorgde hem een exemplaar (1856). Gezelles enthousiasme was groot en prompt zag hij er een pedagogisch-didactisch én literair hulpmiddel in. Pedagogisch omdat er een missionair perspectief in het slot verweven was en Hiawatha als een ideale figuur optrad (Gezelle spoorde zijn leerlingen aan om missionaris te worden). Didactisch omdat Gezelle hiermee een voorbeeld van het epische genre in zijn lessen kon hanteren en er een ‘vertaal- en dichtoefening’ van maakte. Hij publiceerde zelf een vertaling van één van de 22 zangen in de Gentse krant Het Vlaemsche Land. Maar het belangrijkste effect op Gezelle was wel dat hij las hoe de indianen de eigen beleving van de natuur als een geschenk van God benutten als verhaal-thema, als literair thema. Lyriek kon dus een vertolking zijn van een eigen religieus gevoel ! Van nu af aan zou Gezelle hiervan ook een authentiek kenmerk maken voor zijn eigen gedichten en er niet meer, zoals hij vroeger deed, een religieuze les op plakken.

 

Kortrijk

 

21 jaar later (1877) komt Gezelle weer in contact met The Song of Hiawatha .
De student Emile Lauwers bracht een complete vertaling (met hulp van Gezelle), maar Gezelle vond die echt niet goed en overhaast. In zijn Engelse lessen en in zijn taalkundig labeur voor het tijdschriftje Loquela was hij telkens opnieuw met dezelfde tekst bezig. Eindelijk was het zover: Gezelle bracht een  volledige ‘overdichting’ (term van hemzelf) in een grote oplage : 6800 exemplaren. Voor Vlaanderen anno 1886 duidelijk een bestseller. Niet de vraag naar het boek had deze oplage bepaald, maar het bestuur van de cultuurvereniging, het Davidsfonds, die het boek op de markt bracht. Het werd géén populaire vertaling, omdat het ‘Gezelliaanse’ taalgebruik als te moeilijk ervaren werd. Toch bestond er veel respect voor en bleef het werk een artefact voor intimi en fijnproevers. Persoonlijk was Gezelle zeer tevreden over zijn vertaling en de verwoording ervan. Het was de inzet van zijn tweede grote bloeiperiode als dichter.